Tsunami oluşumu için deniz tabanında dikey yönlü bir blok hareketinin gerçekleşmesi gerekir. Buna göre; doğrultu atımlı fayların (transform) hakim olduğu bir deniz tabanı ile dalma-batma (subduction) zonundaki bir deniz tabanı karşılaştırıldığında, tsunami riski açısından yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi coğrafi olarak en tutarlıdır?
Şıklar
Doğrultu atımlı faylar yatay hareket ettiği için su kütlesini dikeyde itmez ve genellikle büyük tsunami oluşturmaz.
Dalma-batma zonlarında levhalar birbirine kenetlendiği için deprem şiddeti düşüktür ve tsunami riski azdır.
Okyanus ortası sırtlardaki volkanik patlamalar, sığ denizlerdeki depremlerden her zaman daha büyük tsunamiler yaratır.
Yanal yer değiştirme yapan faylar, deniz suyunu fiziksel olarak sıkıştırarak dalga boyunu () artırır.
Kıta sahanlığının dar olduğu bölgelerde, doğrultu atımlı faylar dikey yer değiştirmeyi kompanse ederek dalga enerjisini emer.
Çözüm Açıklaması
Tsunami için su kolonunun dikey yönde yer değiştirmesi şarttır. Doğrultu atımlı faylarda (Kuzey Anadolu Fayı veya San Andreas gibi) bloklar birbirine göre yatay hareket eder. Bu durum su kütlesini yukarı itmediği için devasa dalgalar oluşturmaz. Ancak dalma-batma zonlarındaki ters faylar, deniz tabanını aniden yukarı iterek (thrust) tsunamiyi tetikler.
Video Çözüm
AI ile video çözüm oluştur
İnteraktif Çözüm
Adım adım, sesli ve animasyonlu çözüm. Quiz ile kendini test et!