Tsunamiler, okyanus tabanındaki dikey yönlü tektonik hareketler sonucu oluşur. Bir sismolog, açık denizde hızı saatte 800 km olan bir tsunaminin kıyıya yaklaştıkça hızının 50 km/saat'e düştüğünü ancak dalga yüksekliğinin 1 metre'den 20 metre'ye çıktığını gözlemlemiştir. Bu fiziksel değişimin (dalga sıkışması) temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Şıklar
Kıyıya yaklaştıkça su derinliğinin azalmasıyla dalganın taban sürtünmesinin artması ve enerjinin dikey yönde birikmesi
Ay'ın çekim kuvvetinin kıyı bölgelerinde daha şiddetli hissedilmesi
Okyanus akıntılarının dalgayı kıyıya doğru iterek ivmelendirmesi
Kıyıdaki rüzgarların dalga tepelerini yukarı doğru çekmesi
Deprem dalgalarının suyun yoğunluğunu kıyıda artırması
Çözüm Açıklaması
Tsunami dalgaları sığ suya girdiğinde hızları derinliğe bağlı olarak azalır (). Dalganın ön kısmı yavaşlarken arkadan gelen su kütlesi birikir, bu da dalga boyunun kısalmasına ve genliğin (yüksekliğin) devasa boyutlara ulaşmasına neden olur. Buna sığlaşma (shoaling) etkisi denir.
Video Çözüm
AI ile video çözüm oluştur
İnteraktif Çözüm
Adım adım, sesli ve animasyonlu çözüm. Quiz ile kendini test et!