Aşağıdaki tabloda üç farklı merkezin yıllık yağış miktarı, ortalama eğim derecesi ve baskın toprak yapısı verilmiştir. Heyelan riski açısından bu merkezler analiz edildiğinde, 'Beşerî Müdahaleler' (yol yapımı, bitki örtüsü tahribi vb.) hesaba katılmazsa hangi merkezin en yüksek risk altında olduğu ve bunun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
| Merkez | Yıllık Yağış (mm) | Eğim (%) | Toprak/Kayaç Yapısı |
|---|---|---|---|
| I | 2.400 | 15 | Volkanik Tüf |
| II | 800 | 30 | Kumlu/Gevşek |
| III | 1.200 | 45 | Killi/Tabakalı |
Şıklar
I. Merkez; Çünkü yağış miktarının yüksek olması toprağın suya doymasını sağlar.
II. Merkez; Çünkü kumlu toprak suyu hızlı sızdırdığı için kaymayı engeller.
III. Merkez; Çünkü yüksek eğim ve killi toprak yapısı suyla birleştiğinde kaygan bir zemin oluşturur.
I. Merkez; Çünkü volkanik tüf yapıları her zaman depremle birlikte heyelana yol açar.
III. Merkez; Çünkü yağış miktarının az olması toprağın çatlayıp parçalanmasına neden olur.
Çözüm Açıklaması
Heyelan oluşumu için en riskli kombinasyon; yüksek eğim, bol yağış ve suyu emdiğinde kayganlaşan killi (kil taşı/marn) toprak yapısıdır. III. Merkez hem en yüksek eğime (%45) hem de killi yapıya sahiptir. Yağış miktarı I. merkezden az olsa da, killi yapının suyu bünyesinde tutup ağırlığını artırması ve tabakanın eğim yönünde kaymasını kolaylaştırması burayı en riskli yer yapar.