Bir öğrenci elindeki malzemelerle DNA modeli oluşturacaktır. Elinde 50 adet sarı düğme (Fosfat), 50 adet kırmızı boncuk (Şeker), 20 adet mavi (Adenin), 15 adet yeşil (Timin), 10 adet mor (Guanin) ve 12 adet turuncu (Sitozin) kart bulunmaktadır. Öğrenci bu malzemelerle oluşturabileceği EN UZUN hatasız DNA modelini kurduğunda hangi malzemeden ne kadar artar?
Şıklar
5 sarı düğme, 5 kırmızı boncuk artar.
5 mavi kart, 2 turuncu kart artar.
10 sarı düğme, 10 kırmızı boncuk artar.
Artan malzeme olmaz, tüm fosfatlar kullanılır.
Çözüm Açıklaması
Eşleşmeler: Adenin(20)-Timin(15) -> 15 çift (5 Mavi artar). Guanin(10)-Sitozin(12) -> 10 çift (2 Turuncu artar). Toplam kullanılan nükleotid: nükleotid. 50 nükleotid için 50 şeker ve 50 fosfat gerekir. Elinde 50'şer adet olduğu için şeker ve fosfat bitmez gibi görünse de; ancak toplam nükleotid sayısı bazların eşleşmesine bağlıdır. Burada baz toplamı 50 çıktığı için 50 şeker ve 50 fosfat kullanılır, geriye hiç kalmaz denilebilir ancak baz çiftlerine dikkat edilmelidir. Baz çiftlerinden 15 (A-T) ve 10 (G-C) olmak üzere 25 çift (50 nükleotid) oluşur. Elindeki şeker ve fosfat da tam 50'dir. Fakat seçeneklere bakıldığında, öğrencinin elindeki toplam baz sayısı olsa da, eşleşme kuralına göre sadece 50 tanesi kullanılabilir. Soru kökünde 'en uzun' dediği için 50 nükleotid yapılır ve şeker/fosfat biter. Bir hata payı olarak mavi ve turuncu kart artar. Ancak C şıkkı yanıltıcıdır. Doğru analiz: 50 baz çifti değil, 50 nükleotid. 50 şeker-50 fosfat kullanılırsa artmaz. Soru tasarımında kart artışı B şıkkında doğru verilmiştir: 5 Mavi (A) ve 2 Turuncu (S) artar.