Yeşil kimya prensiplerinden biri olan 'Atom Ekonomisi', ham maddelerin nihai ürüne ne kadar verimli dönüştüğünü inceler. Bir kimyager, aynı hedef bileşiği sentezlemek için iki farklı yöntem denemektedir. Aşağıdaki tabloda bu yöntemlerin tepkime denklemleri ve teorik ürün verimleri verilmiştir. Verilen bilgilere göre, sürdürülebilirlik açısından yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Şıklar
I. Yöntem, katılım (katılma) tepkimesi olduğu için atom ekonomisi %100'dür.
II. Yöntemde oluşan yan ürün (XY), sistemin toplam verimliliğini düşürür.
II. Yöntemdeki bağ kopması için gereken enerji, I. yöntemden daha fazla olabilir.
Atom ekonomisi ilkesine göre, II. yöntem I. yönteme göre daha çevreci bir yaklaşımdır.
Sürdürülebilir bir üretim için atom ekonomisi yüksek olan yöntemler tercih edilmelidir.
Çözüm Açıklaması
Yeşil kimya ilkelerine göre atom ekonomisi ne kadar yüksekse, atık oluşumu o kadar azdır. I. yöntem bir katılma tepkimesidir ve tüm giren atomlar ana üründe (A₂B₂) toplanmıştır; bu nedenle atom ekonomisi %100'dür. II. yöntemde ise bir yan ürün (XY) oluştuğu için atom ekonomisi %100'den düşüktür. Dolayısıyla II. yöntemin I. yöntemden daha çevreci olduğu söylenemez. Bu tip sorularda 'katılma' tepkimelerinin 'yer değiştirme' veya 'ayrılma' tepkimelerine göre daha yüksek atom ekonomisine sahip olduğunu hatırlamak önemlidir.