Zorluk Dağılımı
Konular (4)
Enerji
Ekoloji
Hücre Bölünmesi
Mitoz ve Mayoz
Örnek Sorular
Küresel ısınma nedeniyle fenolojik kaymalar (zamanlama kaymaları) yaşanmaktadır. Örneğin, bir bitki türünün çiçeklenme zamanı erkene çekilirken, o bitkiyi tozlaştıran böcek türünün kış uykusundan uyanma zamanı değişmemiştir. Bu durum 'ekosistem hizmetleri' bağlamında nasıl bir sonuç doğurur?
Bitki ve böcek arasındaki mutualist bağın kopması sonucu bitkinin üreyememesi ve biyoçeşitliliğin yerel düzeyde azalması.
Böceğin daha fazla uyuyarak enerji tasarrufu yapması ve popülasyonunu artırması.
Bitkinin tozlaşma için böceklere olan ihtiyacını tamamen ortadan kaldıran bir mutasyon geçirmesi.
Ekosistemdeki diğer tüm bitkilerin de aynı anda çiçek açarak rekabeti bitirmesi.
Bitkinin rüzgarla tozlaşmaya hemen adapte olarak genetik yapısını değiştirmesi.
Restorasyon ekolojisi, bozulmuş ekosistemlerin biyoçeşitliliğini geri kazandırmayı hedefler. Bir maden sahasının rehabilitasyonunda, bölgeye özgü olmayan (egzotik) ancak çok hızlı büyüyen ağaçların dikilmesi tartışmalı bir karardır. Bu kararın biyoçeşitlilik açısından en büyük riski nedir?
Hızlı büyüme sayesinde erozyonun hemen önlenmesi.
Egzotik türlerin yerli flora ve fauna ile simbiyotik bağ kuramayarak yerli biyoçeşitliliğin geri dönüşünü engellemesi.
Toprağın mineral bakımından çok zenginleşerek bitki sayısını aşırı artırması.
Maden sahasının kısa sürede orman görünümü kazanması.
Atmosferdeki karbondioksit miktarını yerli türlerden daha hızlı düşürmesi.
Biyoçeşitlilik sıcak noktaları (biodiversity hotspots), hem çok yüksek oranda endemik tür barındıran hem de ciddi tehdit altında olan bölgelerdir. Bir bölgenin 'sıcak nokta' ilan edilmesi için aşağıdaki kriterlerden hangisi önceliklidir?
Bölgedeki toplam birey sayısının milyarı aşması.
Bölgenin sadece tarım arazisi olarak kullanılma potansiyeli.
En az 1500 endemik damarlı bitki türüne sahip olması ve orijinal habitatının en az %70'ini kaybetmiş olması.
Bölgenin kutuplara yakınlığı ve buzullarla kaplı olması.
Sadece omurgalı hayvan türlerinin çeşitliliğinin yüksek olması.
İstilacı yabancı türler, girdikleri ekosistemlerde doğal düşmanları olmadığı için hızla çoğalabilirler. Bir göl ekosistemine bırakılan istilacı bir balık türünün, göldeki yerli türleri rekabet veya avcılık yoluyla yok etmesi durumunda, ekosistemin işleyişinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
Besin ağındaki bağlantı sayısının (connectance) azalması.
Ekosistemin toplam enerji verimliliğinin ve kararlılığının sarsılması.
Niş çakışması nedeniyle yerli türlerin elenmesi.
Ekosistemdeki genetik varyasyonun yerli türler lehine zenginleşmesi.
Trofik seviyeler arasındaki denge bozulduğundan madde döngülerinin aksaması.
Habitat parçalanması (fragmentation), büyük bir yaşam alanının yollar veya tarım arazileriyle bölünmesidir. Bu süreçte 'kenar etkisi' (edge effect) artarken, 'iç bölge' (core area) azalır. Kenar etkisinin artması biyoçeşitliliği neden olumsuz etkiler?
Merkezde yaşayan türlerin kenar bölgelere göç ederek popülasyon yoğunluğunu artırması yüzünden.
Kenar bölgelerin mikroklima değişimlerine, istilacı türlere ve avcılara daha açık hale gelerek hassas türlerin yok olmasına neden olması yüzünden.
Kenar bölgelerde fotosentez hızının aşırı artarak ekosistemi ısıtması yüzünden.
Parçalanmış alanların genetik mutasyon hızını düşürerek evrimi durdurması yüzünden.
Kenar etkisinin türler arasındaki simbiyotik ilişkileri zorunlu olarak mutualizme dönüştürmesi yüzünden.