Gamofitik Kendine Uyuşmazlık (GSI), bitkilerin kendi polenleri tarafından döllenmesini engelleyen evrimsel bir mekanizmadır. Bu sistemde, polen tüpünün stildeki gelişimi, polenin haploid (n) S-alleli ile dişicik borusu (stil) dokusunun diploid (2n) S-allel kombinasyonu arasındaki etkileşime bağlıdır. Eğer polendeki S-alleli, dişicik borusundaki allellerden herhangi biriyle eşleşirse, RNase enzimleri polen tüpündeki RNA'yı parçalayarak tüp büyümesini durdurur.
Aşağıdaki tabloda S1S2 genotipli bir dişi bitki ile farklı polen kaynakları arasındaki etkileşim verilmiştir. Bu verilere dayanarak, hangi çaprazlama sonucunda tohum oluşumu beklenmez ve neden?
Şıklar
S1 poleni x S1S2 dişi; çünkü polen alleli dişideki allellerden biriyle aynıdır.
S3 poleni x S1S2 dişi; çünkü S3 alleli baskın özellik gösterir.
S1S2 poleni x S3S4 dişi; çünkü polenler diploid yapıdadır.
S2 poleni x S3S4 dişi; çünkü dişi bitki yabancı poleni her zaman kabul eder.
S3S4 poleni x S1S2 dişi; çünkü alleller arasında tam uyum vardır.
Çözüm Açıklaması
GSI (Gametophytic Self-Incompatibility) sisteminde temel kural şudur: Polen tanesinin sahip olduğu tek S-alleli (n), dişicik borusu dokusunun sahip olduğu iki S-allelinden (2n) herhangi biriyle aynı ise polen tüpü gelişemez.
- S1 poleni, S1S2 dişisindeki S1 alleli ile çakıştığı için döllenme gerçekleşmez.
- S3 poleni, S1S2 dişisinde bulunmadığı için (S1 veya S2 değil) polen tüpü normal büyür ve döllenme olur.
- A şıkkı bu mekanizmanın en temel engelleyici örneğidir.
Video Çözüm
AI ile video çözüm oluştur
İnteraktif Çözüm
Adım adım, sesli ve animasyonlu çözüm. Quiz ile kendini test et!