Zorluk Dağılımı
Konular (10)
Moleküler Genetik
Hücresel Solunum
Bitki Fizyolojisi
Kemosentez
Biyoteknoloji
Canlılar ve Çevre
DNA ve Protein Sentezi
Fotosentez
Bitki Anatomisi
Bitki Üremesi
Örnek Sorular
Bitkilerde suyun taşınımı sırasında karşılaşılan direnç faktörleri ve çevresel değişkenler üzerine yapılan bir araştırmada aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir. Bu veriler ışığında, ekosistemdeki su döngüsü ve bitki sağlığı açısından hangisi 'en kapsamlı' değerlendirmedir?
Hava neminin artması, yaprak yüzeyi ile dış ortam arasındaki su potansiyeli farkını (gradyan) azaltarak terlemeyi yavaşlatır.
Şiddetli rüzgarlar yaprak etrafındaki nemli hava tabakasını uzaklaştırarak terlemeyi sürekli artırır ve bitkinin kurumasını engeller.
Toprak tuzluluğunun artması, köklerin su alım kapasitesini artırarak ksilemdeki su sütununun daha hızlı yükselmesini sağlar.
En yüksek terleme hızı; düşük nem, orta dereceli rüzgar ve düşük toprak tuzluluğu kombinasyonunda gerçekleşir.
Bitkiler kuraklık stresine girdiğinde kök basıncını artırarak terleme ile kaybedilen suyu telafi etmeye çalışır.
Bitkilerde su ve mineral taşınımında görev alan mekanizmaların etkinlik düzeyleri ve enerji bağımlılıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablodaki veriler ışığında, 30 metre yüksekliğindeki bir Sekoya ağacının tepe tomurcuklarına suyun ulaşmasında kritik rol oynayan 'X' mekanizması ve özellikleri hakkında yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?
X mekanizması, su molekülleri arasındaki hidrojen bağlarının kopmaması esasına (kohezyon) dayanır.
X mekanizmasının itici gücü güneşten gelen ısı enerjisinin yapraklarda neden olduğu evaporasyondur.
Kök basıncı, topraktaki suyun az, kökteki mineral yoğunluğunun fazla olduğu gece saatlerinde X mekanizmasından daha baskın hale gelebilir.
X mekanizması ile su taşınımı sırasında ksilem borularında yukarıdan aşağıya doğru artan bir hidrostatik basınç gradyanı oluşur.
Ksilemdeki su sütununun sürekliliği bozulursa (emboli), X mekanizması işlevini kaybeder ve su iletimi durur.
Bir bitki fizyoloğu, üç farklı ekosistemden (Kurak, Nemli ve Ilıman) alınan özdeş büyüklükteki bitki türlerinin terleme hızlarını, artan ışık şiddetine bağlı olarak incelemiş ve aşağıdaki grafiği elde etmiştir. Grafikteki veriler ve kohezyon-gerilim teorisi dikkate alındığında, yapılan eşleştirmelerden hangisi bitkilerin adaptasyon yeteneklerini ve su taşınım mekanizmalarını en doğru şekilde analiz eder?
K bitkisi nemli bölge adaptasyonu göstermekte olup, yaprak yüzeyindeki stoma sayısı L bitkisinden daha fazladır.
L bitkisinde oluşan negatif basınç (çekme kuvveti), ışık şiddeti arttıkça K ve M bitkilerine göre daha hızlı artış gösterir.
M bitkisi, kurak bölge bitkisi olup kalın kütikula tabakası sayesinde ışık şiddetine rağmen terlemeyi K'dan daha fazla baskılar.
Işık şiddetinin maksimum olduğu noktada, kök emici tüylerindeki osmotik basınç en düşük K bitkisinde gözlenir.
Grafikteki değişim sadece stomatal terlemeyi kapsadığından, kütikular terleme bu süreçte ihmal edilebilir bir etkendir.
Bitkilerde çevresel streslere karşı verilen yanıtlar hormonal değişimlerle kontrol edilir. Örneğin, aşırı sulama (subasman) sonucu topraktaki oksijenin tükenmesi, köklerde Etilen öncüsü olan ACC (1-aminosiklopropan-1-karboksilik asit) sentezini artırır. ACC, ksilemle yapraklara taşınır ve burada oksijenle tepkimeye girerek etilene dönüşür. Bu durum yapraklarda 'epinasti' (aşağı doğru kıvrılma) hareketine neden olur. Bu bilgilere göre hangisi savunulamaz?
Etilen hormonu gaz formunda olduğu için bitki organları arasında sadece hava yoluyla taşınır.
Bitkisel hormonlar veya öncü maddeleri, bitki içinde iletim dokuları aracılığıyla taşınabilir.
Epinasti hareketi, bitkinin stres altındayken gaz alışveriş yüzeyini ve terlemeyi değiştirme çabası olabilir.
Hormon sentezi ve aktivasyonu, ortamdaki oksijen gibi inorganik faktörlere bağlı olabilir.
Bir organda (kök) üretilen bir sinyal maddesi, uzak bir organda (yaprak) fizyolojik tepki oluşturabilir.
Bitki doku kültürü çalışmalarında, farklı hormon konsantrasyonlarının 'kallus' (farklılaşmamış hücre yığını) gelişimine etkisi incelenmiştir. Aşağıdaki tablo, tütün bitkisi (Nicotiana tabacum) üzerinde yapılan deney sonuçlarını göstermektedir. Bu tabloya göre, bitki organogenezi (organ oluşumu) ile ilgili hangisi söylenebilir?
Sadece oksin hormonu eklenmesi, tam bir bitki gelişimi için yeterlidir.
Sitokinin/Oksin oranı düşük olduğunda (Sitokinin < Oksin), sürgün oluşumu teşvik edilir.
Sitokinin/Oksin oranı yüksek olduğunda (Sitokinin > Oksin), kök gelişimi baskılanır ve sürgün oluşur.
Kallus dokusunun oluşması için her iki hormonun da ortamda bulunmaması gerekir.
Oksin ve sitokinin oranlarının eşit olması, hücrelerin hızlıca kök hücrelerine farklılaşmasını sağlar.