Tohumun çimlenmesi sırasında embriyonun giberellin (GA) salgılaması, endospermdeki yedek besinlerin mobilize edilmesini sağlar. Araştırmacılar, arpa tohumlarında absisik asit (ABA) ve giberellin derişimlerinin alfa-amilaz enzim aktivitesi üzerindeki etkisini aşağıdaki tabloda özetlemiştir. Bu sonuçlara dayanarak, tohum dormansisi (uyku hali) ve çimlenme mekanizması hakkında ulaşılabilecek en kesin yargı hangisidir?
| Uygulama | GA Derişimi | ABA Derişimi | Amilaz Aktivitesi |
|---|---|---|---|
| Kontrol | Düşük | Yüksek | Yok |
| Deney 1 | Yüksek | Yok | Çok Yüksek |
| Deney 2 | Yüksek | Düşük | Orta |
| Deney 3 | Yüksek | Yüksek | Düşük |
Şıklar
Sadece giberellin varlığı, amilaz aktivitesini başlatmak için her zaman yeterlidir.
ABA, giberellin reseptörlerine bağlanarak enzimin substratına ulaşmasını engeller.
Çimlenme süreci, GA ve ABA arasındaki kantitatif dengeye bağlı bir genetik anahtar gibi çalışır.
Amilaz enzimi, nişastayı glikoza parçalayarak sadece ABA sentezini durdurmakla görevlidir.
Tohumun su alması (imbibisyon), ABA miktarını artırarak giberellin etkisini yok eder.
Çözüm Açıklaması
Tablo incelendiğinde, GA miktarı arttıkça enzim aktivitesinin arttığı, ancak ortama ABA eklendiğinde bu aktivitenin baskılandığı görülmektedir. Bu durum çimlenmenin tek bir hormondan ziyade, iki hormonun birbirine oranı (antagonist etkileşim) ile kontrol edildiğini kanıtlar. Bu bir 'aç-kapa' anahtarı gibidir; GA baskınsa çimlenme başlar, ABA baskınsa dormansi devam eder.