Zorluk Dağılımı
Konular (7)
Doğal Sistemler
Mekânsal Teknolojiler
Türk Dünyası
Coğrafya Bilimi
Afetler
Beşerî Sistemler
Ekonomik Faaliyetler
Örnek Sorular
Kültür ocağı kavramı, bir kültürün doğduğu, şekillendiği ve dünyaya yayıldığı merkez üssünü ifade eder. Türk kültür ocağının tarihsel süreçte İpek Yolu üzerindeki hakimiyeti, Doğu ve Batı medeniyetleri arasında bir 'kültürel köprü' vazifesi görmesini sağlamıştır. Günümüzde 'Bir Kuşak Bir Yol' projesi gibi küresel vizyonlar dikkate alındığında, Türk dünyasının tarihsel kültür ocağı misyonunu modern bir 'lojistik ve kültürel hub'a dönüştürmesinin önündeki en temel coğrafi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Bölgede yer şekillerinin monoton ve her yerde dümdüz olması
Türk dünyasının kıtalararası geçiş güzergahlarını kontrol eden stratejik 'eşik' konumunda bulunması
Türk devletleri arasındaki dil ve alfabe birliğinin coğrafi uzaklık nedeniyle imkansızlığı
Bölgede büyük nehirlerin bulunmamasının ulaşımı tamamen durdurması
Türk dünyasının sadece kutup dairesine yakın soğuk kuşakta yer alması
Türklerin ana yurdunda sert karasal iklim ve bozkır şartları, 'mücadeleci' bir toplum yapısının oluşmasında belirleyici olmuştur. Bu kültür ocağından çıkan topluluklar, farklı iklim kuşaklarına yayıldıklarında kültürel çekirdeklerini korurken çevresel adaptasyon yeteneklerini de sergilemişlerdir. Bu adaptasyon sürecini 'posibilizm' (imkancılık) açısından değerlendirdiğimizde, Türklerin Anadolu'daki yerleşme düzeninde bozkır kökenli hangi unsuru 'yeniden kurguladığı' söylenebilir?
Tarımı tamamen terk ederek sadece göçebe hayvancılığa dönülmesi
Su kaynaklarını yönetme ve 'vakıf medeniyeti' ile toplumsal mekanı organize etme pratiği
Ormanlık alanların tamamının bozkır ekosistemine dönüştürülmesi için yakılması
Dağlık alanların güvenlik gerekçesiyle yerleşime tamamen kapatılması
Geleneksel konut mimarisinde sadece taş malzeme kullanımına geçilmesi
Mackinder'in 'Heartland' (Kalpgah) teorisi ile Türk dünyasının coğrafi yayılım alanı büyük ölçüde örtüşmektedir. Türk kültür ocağının merkezinde yer alan Hazar Havzası ve Türkistan sahası, günümüzde küresel enerji koridorlarının düğüm noktasıdır. Türk dünyasının bu jeopolitik konumunu 'kültürel diplomasi' ile birleştirerek yeni bir bölgesel güç odağı oluşturma sürecinde karşılaşılan en büyük coğrafi-stratejik meydan okuma aşağıdakilerden hangisidir?
Bölgenin çok fazla yağış alması nedeniyle ulaşım altyapısının kurulamaması
Karasal iklimin tarımsal çeşitliliği her türlü modern teknikle bile tamamen engellemesi
Denize kıyısı olmayan iç bölgelerin küresel ticaret ağlarına entegrasyonunda yaşanan lojistik ve siyasi kısıtlar
Nüfusun sadece kıyı şeridinde toplanmış olması nedeniyle iç kesimlerin boş kalması
Bölgede sanayileşmeyi destekleyecek hiçbir doğal kaynağın bulunmaması
Türk kültür ocağının temel simgelerinden olan 'kurgan' kültürü ve 'otağ' formu, zamanla mimari bir evrim geçirerek Selçuklu ve Osmanlı dönemindeki 'türbe' ve 'kubbe' mimarisine ilham kaynağı olmuştur. Bu durum, coğrafi mekanın kültürel süreklilik üzerindeki etkisini kanıtlar niteliktedir. Eğer bir coğrafyacı, Türk kültür ocağının izlerini Adriyatik'ten Çin Seddi'ne kadar takip ediyorsa, bu geniş coğrafyada ortak bir 'kültürel DNA' ararken aşağıdaki olgulardan hangisini birincil veri setine alması beklenen bir sentez düzeyidir?
Bölgelerin yıllık ortalama yağış miktarlarının benzerliği
Geleneksel yerleşme dokusu ve mekanın kullanımındaki hiyerarşik organizasyon
Sadece bölgedeki maden yataklarının ve yeraltı kaynaklarının dağılımı
Modern sanayi bölgelerinin yer seçimi kriterleri ve ulaşım ağları
Toprak tiplerinin kimyasal bileşimi ve horizon özellikleri
Türk kültür ocağı olan Orta Asya'dan (Ötüken ve çevresi) gerçekleşen göçlerin, sadece demografik değil, aynı zamanda gidilen bölgelerin ekosistem yönetimi ve siyasi organizasyon şemaları üzerindeki etkilerini düşününüz. Bir araştırmacı, Türklerin 'Atlı-Göçebe' (Bozkır) kültüründen yerleşik hayata geçiş sürecinde 'kültür ocağı' parametrelerinin Batı Anadolu ve Balkanlar'da nasıl bir 'metamorfoz' geçirdiğini analiz etmektedir. Bu bağlamda, Türk kültürünün yeni coğrafyalarda kalıcı olmasını sağlayan temel sentez aşağıdakilerden hangisidir?
Bozkır hukukunun mutlak reddedilerek tamamen yerel yasaların benimsenmesi
İstilacı bir kimlikle yerel kültürü ve tarımsal yapıyı tamamen yok etme stratejisi
Bozkırın dinamik teşkilatçılığı ile yerleşik coğrafyanın tarımsal ve bürokratik yapısının eklemlenmesi
Sadece hayvancılığa dayalı ekonomik modelin her coğrafi şartta tavizsiz sürdürülmesi
Dini inançların coğrafi şartlardan bağımsız olarak mekan organizasyonuna sert bir şekilde dayatılması