Zorluk Dağılımı
Konular (7)
Doğal Sistemler
Mekânsal Teknolojiler
Türk Dünyası
Coğrafya Bilimi
Afetler
Beşerî Sistemler
Ekonomik Faaliyetler
Örnek Sorular
Aşağıdaki pasta grafiğinde dünya doğal gaz rezervlerinin bölgelere göre dağılımı verilmiştir. Türk dünyasının (Hazar Havzası ve Orta Asya) bu grafikteki konumu ve Avrupa'nın enerji güvenliği (REPowerEU vb. projeler) birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Türk Cumhuriyetleri, Avrupa için Rusya'ya alternatif bir enerji koridorudur.
Hazar Denizi'nin hukuki statüsü, enerji ihracatını doğrudan etkileyen bir unsurdur.
Bölgedeki enerji kaynakları sadece ekonomik değil, kültürel entegrasyonu da hızlandırır.
Türk dünyası ülkelerinin tamamı okyanuslara kıyısı olduğu için pazarlama sorunu yaşamaz.
TANAP ve TAP gibi projeler Türk dünyasının jeopolitik ağırlığını artırmaktadır.
Türk kültürünün yayılma alanlarını gösteren aşağıdaki akış şemasında 'İtici Güçler' (Göç Nedenleri) ve bu göçlerin 'Beşeri Sonuçları' eşleştirilmek istenmiştir. Soru işareti (?) ile gösterilen alana aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi, Türk dünyasının jeopolitik öneminin modern dönemdeki karşılığını en iyi ifade eder?
İpek Yolu'nun kontrolünün kaybedilmesi
Yeni otlak arayışları ve hayvan hastalıkları
Hazar Geçişli Enerji ve Ticaret Koridorları
Boylar arası siyasi mücadeleler
Nüfus artışı ve kaynakların yetersizliği
Türk dünyasının demografik yapısı incelendiğinde, nüfus artış hızları ve şehirleşme oranları arasında ülkeler bazında ciddi farklar görülmektedir. Aşağıdaki tabloda üç farklı Türk devletine ait veriler sembolize edilmiştir. Bu verilere dayanarak yapılabilecek en kapsamlı çıkarım hangisidir?
I. Ülkede nüfus artış hızı yüksek olduğu için kalkınma hızı en düşüktür.
II. Ülke, enerji kaynakları sayesinde şehirleşmesini tamamlamış gelişmiş bir ülkedir.
III. Ülkede tarım dışı sektörlerin gelişimi şehirleşmeyi tetiklemektedir.
Şehirleşme oranı ile nüfus artış hızı arasında her zaman ters orantı vardır.
Tüm Türk devletlerinde kırsal nüfus miktarı kentli nüfustan fazladır.
Aşağıdaki grafikte Türk Cumhuriyetleri'nin (Kazakistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan) toplam GSYH içindeki sektör payları (temsili ortalama) verilmiştir. Türk dünyasının 'Ekonomik Entegrasyonu' ve 'Orta Koridor' projesi düşünüldüğünde, bu ülkelerin ekonomik yapısındaki değişim için hangisi söylenebilir?
Hizmet sektörünün payı, bölgenin tamamen sanayi toplumu olduğunu kanıtlar.
Tarımsal üretimin payı, modern tarım yöntemlerinin yetersizliğini gösterir.
Enerji ihracatına dayalı büyüme, küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı kırılganlık yaratır.
Lojistik yatırımları sadece transit geçiş geliri elde etmeyi hedefler.
Nüfusun büyük çoğunluğu sanayi kollarında istihdam edilmektedir.
Zangezur Koridoru, Azerbaycan'ın batı bölgeleri ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ni ve dolayısıyla Türkiye'yi doğrudan birbirine bağlayacak olan stratejik bir ulaşım hattıdır. Bu koridorun açılmasının jeopolitik ve jeoekonomik etkileri düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi 'sentez' düzeyinde bir yorumdur?
Sadece Nahçıvan ile Azerbaycan arasındaki ulaşım süresi 2 saat kısalacaktır.
Ermenistan üzerinden geçen bu yolun bakım maliyetleri Türkiye tarafından karşılanacaktır.
Koridor, Türk dünyasının fiziksel bitişikliğini sağlayarak 'Adriyatik'ten Çin Seddi'ne' kesintisiz bir ticaret kuşağı oluşturacaktır.
Bu yol sayesinde bölgedeki tarım ürünlerinin ihracatı sadece komşu ülkelere yapılabilecektir.
Zangezur Koridoru açılınca Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demir yolu hattı tamamen işlevsiz kalacaktır.