Zorluk Dağılımı
Konular (1)
Beşeri Coğrafya
Örnek Sorular
Türkiye'de nüfus dağılışı üzerinde etkili olan faktörler 'doğal' ve 'beşeri' olarak ikiye ayrılır. Modern Türkiye'de bazı şehirlerin nüfuslanmasında ulaşım akslarının kesişim noktasında bulunmaları (kavşak noktası özelliği) iklimsel olumsuzlukların önüne geçmiştir. Aşağıdaki tabloda verilen şehir çiftlerinden hangisi, nüfuslanma özellikleri bakımından bu duruma (ulaşım-ticaret odaklı gelişme) en iyi örnektir?
Rize - Artvin
Afyonkarahisar - Kayseri
Muğla - Sinop
Hakkari - Ardahan
Bolu - Gümüşhane
Türkiye'de nüfusun bölgesel dağılımındaki dengesizlikte sanayileşme ve göç olgusu kilit rol oynar. Aşağıdaki dairesel grafik, Türkiye'deki toplam nüfusun bölgelere göre yaklaşık dağılımını temsil etmektedir. Grafik incelendiğinde ve Marmara Bölgesi'nin Türkiye yüzölçümündeki payının yaklaşık %8,5 olduğu hatırlandığında, bu durumun yaratacağı en büyük jeopolitik ve sosyo-ekonomik risk aşağıdakilerden hangisidir?
Tarımsal üretimin tamamen durma noktasına gelmesi.
Hizmet sektörünün diğer bölgelerde gelişimini tamamlaması.
Kamu yatırımlarının ülke genelinde eşit dağılması.
Doğal kaynakların Marmara Bölgesi'nde hızla tükenmesi ve bölgesel kalkınma farklarının derinleşmesi.
Kıyı turizminin iç bölgelere doğru kayma eğilimi göstermesi.
Türkiye'de bazı alanlar verimli tarım topraklarına sahip olmasına rağmen nüfuslanma azdır. Bu durum genellikle yağış azlığı veya su kaynaklarına uzaklıkla ilgilidir. Aşağıdaki tabloda beş farklı yörenin toprak verimliliği ve su imkanları eşleştirilmiştir. Hangi yörede nüfusun seyrek olmasının temel sebebi 'iklimsel kuraklık' ve 'yetersiz su kaynakları' olarak gösterilebilir?
I
II
III
IV
V
Aşağıdaki grafikte Türkiye'de nüfusun yükselti basamaklarına göre oransal dağılımı şematize edilmiştir. Türkiye'nin ortalama yükseltisinin 1132 metre olduğu ve nüfusun yaklaşık %60'ından fazlasının 0-500 metre yükselti aralığında toplandığı bilinmektedir. Grafikteki veriler ve Türkiye'nin morfolojik yapısı sentezlendiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu dağılımın temel sonucudur?
Doğu Anadolu Bölgesi'nde nüfus artış hızının Batı Anadolu'dan yüksek olması.
Kıyı bölgelerde tarım alanlarının iç kesimlere göre daha geniş yer kaplaması.
Nüfusun kıyı kuşaklarında ve alçak ovalarda kümelenerek iç kesimlerde seyrekleşmesi.
Yüksek kesimlerde hayvancılık faaliyetlerinin nüfus dağılışını homojen hale getirmesi.
Dağların uzanış yönünün kuzey-güney yönlü ulaşımı kolaylaştırarak nüfusu arttırması.
Türkiye'de nüfusun dağılışı üzerinde iklim elemanlarından sıcaklık ve yağışın doğrudan etkisi bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda, yaklaşık aynı boylam üzerinde yer alan ancak farklı enlemlerde bulunan üç merkezin nüfus yoğunlukları ve bazı coğrafi özellikleri verilmiştir. Tablodaki veriler ve Türkiye'nin genel coğrafi özellikleri göz önüne alındığında, bu merkezlerdeki nüfus dağılışına dair yapılan çıkarımlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
L merkezinde nüfusun seyrek olmasında yükselti ve düşük kış sıcaklıkları belirleyici olmuştur.
M merkezindeki yüksek nüfus yoğunluğu, sadece tarımsal verimlilikle açıklanabilir bir durumdur.
K merkezinde nüfusun yoğunlaşmasında iklimin ılımanlaşması ve ulaşım imkanları etkili olmuştur.
Enlem etkisi, L merkezinde tarım ürünlerinin olgunlaşma süresini uzatarak nüfusu dolaylı etkilemiştir.
M merkezi, Akdeniz iklim kuşağında yer alması sebebiyle yıl boyu ekonomik faaliyet çeşitliliğine uygundur.