İmam Şafii, fıkıh usulünde 'er-Risale' adlı eseriyle metodolojiyi sistemleştirirken, İmam Azam Ebü Hanife'nin daha çok 're'y' (akıl ve içtihat) ekolünün temsilcisi olduğu kabul edilir. Bu iki mezhep arasındaki metodolojik fark dikkate alındığında; bir konuda nas (ayet-hadis) bulunmadığında Hanefi mezhebinin 'istihsan' yöntemini, Şafii mezhebinin ise 'kıyas'ı daha katı kurallarla işletmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Şıklar
Hanefiliğin sadece akla, Şafiiliğin ise sadece vahiye dayalı bir sistem kurma arzusu
Şafii'nin hadisleri toplamak için yaptığı yolculukların Hanefi ekolünün coğrafi konumundan daha geniş olması
Hanefiliğin toplumsal fayda ve örfü merkeze alan esnekliği ile Şafiiliğin metodolojik belirliliği ve nassa sadakati öncelemesi
Hanefi mezhebinin sadece Irak bölgesinin kültürel kodlarını dinin aslına dahil etme çabası
Şafiiliğin kıyası kabul etmeyerek doğrudan sahabe kavline yönelme prensibi
Çözüm Açıklaması
Hanefi mezhebi, 're'y' ekolünün bir temsilcisi olarak maslahat (kamu yararı) ve istihsan gibi yöntemlerle toplumsal dinamiklere esneklik kazandırırken; Şafii mezhebi, fıkıh usulünü (metodolojiyi) kesin kurallara bağlayarak nassın sınırlarını kıyas yoluyla korumayı amaçlar. Şafii, istihsanı 'keyfilik' olarak eleştirirken Hanefi bunu fıkhın bir gereği görür.