Bir Hanefi fakihinin 'istihsan' metodunu kullanarak genel bir kuralı özel bir durumda terk etmesi ile bir Şafii fakihinin 'kıyas' yaparak yeni bir meseleyi eski bir meseleye benzetmesi arasındaki metodolojik gerilim; aşağıdakilerden hangisini en iyi açıklar?
Şıklar
Hukuki kesinlik ile hakkaniyet (adalet) arasındaki denge arayışı
Dinin sadece bireysel vicdana indirgenmesi çabası
Mezheplerin birbirini dinden çıkarma gayreti
Kur'an'ın yetersiz kaldığı durumlarda yeni kaynak yaratma isteği
Arap örfünün evrensel hukuk haline getirilmesi
Çözüm Açıklaması
Şafii kıyasla kuralın bütünlüğünü (kesinlik) korumaya çalışırken, Hanefi istihsanla genel kuralın uygulanmasının adaletsizliğe yol açacağı durumlarda istisnaya gider (hakkaniyet). Bu iki yaklaşım İslam hukukunun iki temel damarıdır.