Hoca Ahmed Yesevî, öğretilerini 'Hikmet' adı verilen sade şiirlerle halka ulaştırmış, İslami ilkeleri Türk bozkırlarının anlayışıyla sentezlemiştir. Aşağıdaki tabloda Yesevî düşüncesinin temel dinamikleri ve bunların toplumsal yansımaları verilmiştir. Tablodaki veriler dikkate alındığında, Yesevîlik düşüncesinin Anadolu'nun İslamlaşma sürecindeki en belirleyici 'stratejik' fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Şıklar
İbadetlerin sadece şekilsel boyutuna odaklanarak dini otoriteyi güçlendirmek.
Yüksek felsefi metinleri sadece medrese eğitimi almış seçkin bir zümreye aktarmak.
Tasavvufi özü, yerel dil ve kültürel kodlarla birleştirerek dini kitleselleştirmek.
Siyasi otorite ile dini otoriteyi tek bir merkezde birleştirerek teokratik bir yapı kurmak.
Geleneksel Türk inançlarını İslam'ın temel akidelerinin önüne koyarak senkretik bir din üretmek.
Çözüm Açıklaması
Hoca Ahmed Yesevî'nin en büyük başarısı, İslam'ın derin tasavvufi yorumlarını (irfan), halkın anlayabileceği Türkçe 'Hikmetler' aracılığıyla sunmasıdır. Bu durum dinin sadece elitler arasında kalmasını engellemiş ve geniş kitlelere (göçebe ve yerleşik Türk topluluklarına) yayılmasını sağlamıştır. Diğer şıklar ya Yesevîliğin yöntemiyle çelişir (B, D) ya da İslam'ın temel yapısına aykırıdır (E).