Türk Dili ve EdebiyatıZor

Nesillerin Mirası

Dede Korkut

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı

Dede Korkut Hikâyeleri, Türk edebiyatında 'Destan geleneğinden Halk Hikâyeciliğine geçişin' en önemli köprüsü kabul edilir. Bu geçiş sürecindeki hibrit yapıyı analiz etmek isteyen bir araştırmacı, aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur. Tablodaki veriler ve Dede Korkut'un genel özellikleri göz önüne alındığında, bu eserlerin 'geçiş dönemi' karakterini en net hangi çıkarım temsil eder?

Özellik KategorisiDestansı (Epik) ÖgelerHalk Hikâyesi (Gerçekçi) Ögeler
Anlatım BiçimiOlağanüstü varlıklar (Tepegöz)Coğrafi mekanların belirginleşmesi
Dil ve ÜslupKalıplaşmış ifadeler (Soylama)Günlük konuşma diline yakınlık
Toplumsal YapıAlp tipi kahramanlık idealiAile bağları ve ev içi düzen

Şıklar

A

Metinlerin tamamen manzum (şiir) formundan çıkıp tamamen mensur (düzyazı) forma evrilmiş olması.

B

Müslümanlık öncesi inançların tamamen terk edilerek mutlak bir İslami terminolojinin kullanılması.

C

Olağanüstü unsurların (mitolojik ögeler) gerçekçi mekan ve insan ilişkileriyle aynı metinde harmanlanması.

D

Kahramanların sadece bireysel çıkarları için savaşan, toplumsal sorumluluktan uzak karakterlere dönüşmesi.

E

Anlatıcının metnin içinde bir karakter olarak değil, sadece dışarıdan bir gözlemci olarak yer alması.

Çözüm Açıklaması

Dede Korkut Hikâyeleri'ni 'geçiş dönemi' eseri yapan temel özellik; destanlardaki olağanüstü unsurların (Tepegöz gibi) devam etmesi ancak bunun yanında gerçekçi mekanlar (Azerbaycan, Doğu Anadolu) ve insani ilişkilerin (aile, sadakat, sosyal düzen) ön plana çıkmasıdır. A şıkkı yanlıştır çünkü eser nazım-nesir karışıktır. B yanlıştır çünkü eski Türk inançları da izlerini sürdürür. D yanlıştır, kahramanlar hâlâ toplumsal alp tipidir. E yanlıştır, Dede Korkut hikâyelerin içinde de yer alır.

Bu konudan daha fazla soru çöz!

Interaktif soru çözümü ile pratik yap, puan kazan.

Hızlı Çöz

Benzer Sorular