Bir araştırmacı, Cumhuriyet dönemi edebiyatındaki metinleri analiz ederken iki farklı metinden alınan kesitleri aşağıdaki tabloda karşılaştırmıştır. Bu tabloya göre, II. metnin 'Söylev' türüne ait olduğunu kesin olarak kanıtlayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
| Özellikler | I. Metin (Nurullah Ataç) | II. Metin (Hamdullah Suphi) |
|---|---|---|
| Bakış Açısı | Öznel, 'ben' merkezli | Toplumsal, 'biz' odaklı |
| Dilin İşlevi | Heyecana bağlı / Sanatsal | Alıcıyı harekete geçirme |
| Hedef | Düşündürme, tartışma | Yönlendirme, galeyana getirme |
Şıklar
Metnin öznel bir bakış açısıyla yazılması
Kelime kadrosunun zengin olması
Dilin alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılarak kitleleri yönlendirmesi
Yazarın kendi iç dünyasını okuyucuya açması
Metnin öğretici metinler kategorisinde yer alması
Çözüm Açıklaması
Söylev (nutuk) türünü deneme, makale veya sohbetten ayıran en temel karakteristik özellik, dilin 'alıcıyı harekete geçirme' işlevinde kullanılmasıdır. Söylevde amaç, dinleyiciyi bir konuda aksiyon almaya, inanmaya veya mevcut durumu değiştirmeye zorlamaktır. Tabloda II. metin için belirtilen 'alıcıyı harekete geçirme' ve 'yönlendirme' özellikleri, söylevin retorik doğasını yansıtır.