Zorluk Dağılımı
Konular (6)
Şiir
Roman
Giriş
Tiyatro
Hikâye
Deneme-Söylev
Örnek Sorular
Bir hitabet ustası, 'Söylevde Kelime Seçimi ve Etki' konulu seminerinde aşağıdaki karşılaştırmalı sütun grafiğini kullanmaktadır. Grafikte, farklı metin türlerindeki kelime türü yoğunlukları gösterilmiştir. Buna göre, 'Söylev' (Nutuk) türündeki bir metnin grafiği aşağıdakilerden hangisi gibi olmalıdır?
Sıfatların yoğun olduğu, betimleyici bir profil
Sadece isim cümlelerinden oluşan, durağan bir profil
Hitap sözcüklerinin ve dinamizmi sağlayan fiillerin (emir, istek, gelecek zaman) ön planda olduğu profil
Fiillerin hiç kullanılmadığı, sadece kavramların açıklandığı profil
Zarf yoğunluklu, durum bildiren sanatsal bir profil
Aşağıdaki dairesel grafik (pie chart), başarılı bir söylevde (retorik sanatında) bulunması gereken unsurların ideal dağılımını temsil etmektedir. Nutuk'un 'Onuncu Yıl Nutku' bölümü analiz edildiğinde, bu grafikteki hangi dilimin diğerlerine göre daha baskın olduğu söylenebilir?
Sadece Logos: Sadece yapılan devrimlerin listesi sunulmuştur.
Sadece Ethos: Sadece liderin kişisel başarıları anlatılmıştır.
Sentez: Geçmişteki başarıların (Logos) milli gururla (Pathos) birleşip gelecek hedeflerine (Telkin) dönüşmesi.
Pathos: Metinde mantıksal hiçbir veri bulunmamakta, sadece duygulara hitap edilmektedir.
Anlatım bozuklukları: Retorik kusurlar nedeniyle hiçbir dilim baskın değildir.
Bir araştırmacı, Cumhuriyet dönemi edebiyatındaki metinleri analiz ederken iki farklı metinden alınan kesitleri aşağıdaki tabloda karşılaştırmıştır. Bu tabloya göre, II. metnin 'Söylev' türüne ait olduğunu kesin olarak kanıtlayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Metnin öznel bir bakış açısıyla yazılması
Kelime kadrosunun zengin olması
Dilin alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılarak kitleleri yönlendirmesi
Yazarın kendi iç dünyasını okuyucuya açması
Metnin öğretici metinler kategorisinde yer alması
Aşağıdaki akış şemasında bir metnin üretim sürecindeki temel aşamalar ve bu aşamaların söylev türündeki karşılıkları verilmiştir. Şemadaki soru işaretli (?) kutucuğa, söylev türünün retorik (ikna etme) amacı düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Bireysel İç döküş
Tahkiyeli (Anlatmaya Bağlı) Anlatım
Coşkulu ve Telkin Edici Üslup
Bilimsel Nesnellik
Kapalı ve İmgesel Anlatım
Bir edebiyat öğretmeni, 12. sınıf öğrencilerine Nutuk'un retorik gücünü anlatırken aşağıdaki tabloyu tahtaya yansıtmıştır. Tabloda, hitabet sanatının (retorik) temel bileşenleri ve Nutuk'tan bu bileşenlere örnek teşkil edebilecek yaklaşımlar verilmiştir. Buna göre, tablodaki veriler ışığında 'Nutuk' eseriyle ilgili yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
Nutuk, sadece askeri bir rapor niteliği taşıdığı için duygusal unsurları dışlayan bir yapıdadır.
Eser, belgelerle desteklenen mantıksal bir kurguyu, hatibin otoritesi ve kitlenin duygularıyla birleştiren bütüncül bir retorik stratejisidir.
Nutuk'ta 'Pathos' kullanımı 'Logos' kullanımından daha baskındır, bu yüzden eser edebi bir deneme özelliği gösterir.
Tablodaki veriler, Nutuk'un sadece geçmişi anlatmak amacıyla yazıldığını, geleceğe yönelik bir mesaj kaygısı taşımadığını kanıtlar.
Nutuk, hitabet türünden ziyade öğretici metinlerin 'makale' türüne daha yakın bir anlatım sergilemektedir.