Deprem dalgalarının binalar üzerindeki yıkıcı etkisi incelenirken 'Sönümleme Kapasitesi' kavramı kritik rol oynar. Bir yapıda kullanılan malzemenin çevrimsel yükler altında enerji yutma kabiliyeti, yapının ayakta kalma süresini belirler. Buna göre, deprem yükü altındaki bir yapıda kinetik enerjinin ısı enerjisine dönüşerek sönümlenmesi sürecinde aşağıdakilerden hangisi en etkili tasarım unsurudur?
Şıklar
Taşıyıcı kolonların kesit alanını maksimum düzeyde tutarak binayı tamamen rijit hale getirmek
Malzemenin akma noktası sonrası plastik deformasyon kabiliyetini (sünekliğini) artırmak
Binanın ağırlık merkezini mümkün olduğunca üst katlara taşımak
Binayı sadece P dalgalarına karşı dayanıklı olacak şekilde tasarlamak
Titreşim periyodunu yer ivmesi periyodu ile eşitlemek
Çözüm Açıklaması
Süneklik (ductility), bir yapının kalıcı hasar alsa bile kırılmadan deforme olabilme yeteneğidir. Sünek yapılar, deprem enerjisini plastik deformasyon yoluyla ısıya dönüştürerek sönümler. Rijitlik (A) tek başına yeterli değildir ve kırılganlığa yol açabilir. Periyodu eşitlemek (E) rezonansa neden olur ve yıkıcıdır.