- yüzyıl Osmanlı düşünce dünyasında Kâtip Çelebi ve Naima gibi isimler, devletin geri kalma nedenlerini araştırmış ve 'Düsturu'l-Amel' gibi eserler kaleme almışlardır. Bu eserlerde ortak vurgu; 'Daire-i Adliye' (Adalet Çemberi) mekanizmasının bozulmasıdır. Buna göre, Osmanlı aydınlarının o dönemdeki çözüm önerileri hakkında ne söylenebilir?
Şıklar
Avrupa tarzı parlamenter sisteme geçilmesini savunmuşlardır.
Geleneksel Osmanlı düzeninin (Kanun-ı Kadim) ihyasını ve aksaklıkların giderilmesini hedeflemişlerdir.
Sanayi Devrimi'nin Osmanlı'da başlatılması için teknik eğitim reformu istemişlerdir.
Padişahın yetkilerinin kısıtlanarak meşruti bir monarşi kurulmasını önermişlerdir.
Dini kuralların yönetimden tamamen ayrılmasını ve laikleşmeyi savunmuşlardır.
Çözüm Açıklaması
- yüzyıl ıslahatçıları ve yazarları, sorunun kaynağını 'Kanun-ı Kadim'den (eski, köklü düzen) uzaklaşılmasında görürler. Çözümü de batıda değil, Osmanlı'nın yükseliş dönemindeki klasik düzenine geri dönmekte ararlar.