Sanayi Devrimi sonrası Avrupa'da üretim kapasitesinin geometrik artışı, hammadde ve pazar arayışını bir 'hayatta kalma meselesi' haline getirmiştir. Osmanlı Devleti ise bu süreçte klasik ekonomik sistemini korumaya çalışsa da 1838 Baltalimanı Ticaret Antlaşması ile dış ticarette radikal bir dönüşüm yaşamıştır.
Aşağıdaki akış şeması, bu dönüşümün Osmanlı iç \piyasasındaki sosyo-ekonomik etkilerini simgelemektedir:
Şemadaki 'X' ve 'Y' alanları, Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıldaki ekonomik yapısındaki değişimle ilişkilendirildiğinde, bu süreçle ilgili yapılabilecek en isabetli çıkarım hangisidir?
Şıklar
Osmanlı Devleti, yerli burjuvaziyi destekleyerek Avrupa ti\pi bir sanayileşmeyi başarıyla tamamlamıştır.
İmtiyazlı ticaret hakları, Lonca teşkilatının rekabet gücünü artırarak yerli üretimi korumacı bir yapıya kavuşturmuştur.
Osmanlı ekonomisi, 'Yed-i Vahid' usulünün kaldırılması ve gümrük muafiyetleriyle birlikte, küresel ka\pitalizmin hammadde tedarikçisi ve açık pazarı haline gelerek yarı-sömürgeleşmiştir.
Avrupa'dan gelen sermaye akışı, Osmanlı maliyesini dış borçlanma yükünden tamamen kurtarmıştır.
Makineleşme süreci, Osmanlı el tezgahlarını modernize ederek Avrupa mallarıyla rekabet edebilir düzeye getirmiştir.
Çözüm Açıklaması
Baltalimanı Antlaşması (1838), Osmanlı Devleti'nin tekel sistemini (Yed-i Vahid) kaldırmış ve İngiliz tüccarlara iç ticarette yerli tüccarlardan daha düşük vergi ödeme ayrıcalığı vermiştir. Bu durum, Sanayi Devrimi'ni gerçekleştiren Avrupa'nın ucuz ve seri üretim mallarının Osmanlı \piyasasını istila etmesine, yerli Lonca sisteminin çökmesine ve Osmanlı'nın hammadde ihraç eden, mamul mal ithal eden bağımlı bir ekonomiye dönüşmesine (yarı-sömürgeleşme) neden olmuştur.
Video Çözüm
AI ile video çözüm oluştur
İnteraktif Çözüm
Adım adım, sesli ve animasyonlu çözüm. Quiz ile kendini test et!