Bitkilerde su ve mineral taşınımında görev alan mekanizmaların etkinlik düzeyleri ve enerji bağımlılıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablodaki veriler ışığında, 30 metre yüksekliğindeki bir Sekoya ağacının tepe tomurcuklarına suyun ulaşmasında kritik rol oynayan 'X' mekanizması ve özellikleri hakkında yapılan yorumlardan hangisi yanlıştır?
Şıklar
X mekanizması, su molekülleri arasındaki hidrojen bağlarının kopmaması esasına (kohezyon) dayanır.
X mekanizmasının itici gücü güneşten gelen ısı enerjisinin yapraklarda neden olduğu evaporasyondur.
Kök basıncı, topraktaki suyun az, kökteki mineral yoğunluğunun fazla olduğu gece saatlerinde X mekanizmasından daha baskın hale gelebilir.
X mekanizması ile su taşınımı sırasında ksilem borularında yukarıdan aşağıya doğru artan bir hidrostatik basınç gradyanı oluşur.
Ksilemdeki su sütununun sürekliliği bozulursa (emboli), X mekanizması işlevini kaybeder ve su iletimi durur.
Çözüm Açıklaması
X mekanizması Kohezyon-Gerilim teorisidir. Bu mekanizmada su 'itilmez', yukarıdan 'çekilir'. Bu nedenle ksilemde bir hidrostatik basınç değil, negatif bir gerilim (tension) oluşur. Basınç gradyanı aşağıdan yukarıya doğru azalır, yani üst kısımlarda emme kuvveti (negatif basınç) en yüksektir. Diğer şıklar teorinin temel prensiplerini doğru açıklamaktadır.