Garrett Hardin tarafından ortaya atılan 'Ortak Alanların Trajedisi' (Tragedy of the Commons) kuramı, bireylerin kendi çıkarlarını maksimize etme çabalarının, paylaşılan sınırlı bir kaynağın (meralar, okyanuslar, atmosfer) çöküşüne yol açacağını savunur. Günümüzde küresel çevre sorunlarının çözümünde bu trajediyi aşmak için 'Polisentrik Yönetişim' modeli önerilmektedir. Elinor Ostrom tarafından geliştirilen bu yaklaşımın temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Şıklar
Tüm doğal kaynakların devlet mülkiyetine geçirilerek merkezi bir otorite tarafından katı kurallarla yönetilmesi.
Kaynak kullanım haklarının tamamen özelleştirilerek serbest \piyasa mekanizmasının fiyatlandırma gücüne bırakılması.
Yerel toplulukların, hükümetlerin ve uluslararası kuruluşların farklı ölçeklerde, karşılıklı bağımlılık içinde ve ortak kurallar çerçevesinde kaynak yönetimine katılması.
Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkelerin kaynak kullanımını kısıtlamak için ekonomik yaptırımlar uygulaması.
Teknolojik determinizm ilkesi gereği, kaynak yönetiminin insan faktöründen arındırılarak yapay zekâ algoritmalarına devredilmesi.
Çözüm Açıklaması
Ostrom, ortak varlıkların ne tamamen devlet ne de tamamen \piyasa tarafından iyi yönetilebileceğini; bunun yerine çok merkezli (polisentrik), yerel katılımın olduğu ve farklı yönetim kademelerinin iş birliği yaptığı modellerin başarıya ulaşacağını kanıtlayarak Nobel ödülü almıştır.
Video Çözüm
AI ile video çözüm oluştur
İnteraktif Çözüm
Adım adım, sesli ve animasyonlu çözüm. Quiz ile kendini test et!