İslam hukukunda deliller; kesinlik derecelerine göre 'kati' ve 'zanni' olarak ikiye ayrılır. Hanefi mezhebi, sübutu (kaynağı) ve delaleti (anlamı) kesin olan delillerle sabit olan hükümleri 'farz', zanni delille sabit olanları ise 'vacip' olarak kategorize eder. Diğer üç büyük fıkhi mezhep (Şafii, Maliki, Hanbeli) ise genel olarak farz ve vacip ayrımı yapmazlar. Buna göre; Hanefilerin kurban kesmeyi veya vitir namazını 'vacip' olarak nitelendirmesinin temel felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Şıklar
İbadetlerin uygulama kolaylığını sağlamak istemeleri
Bilginin kaynağındaki kesinlik derecesine göre hukuki bir hiyerarşi kurmaları
Sünneti, Kur'an ayetlerinden daha üstün bir konumda görmeleri
Sahabe kavillerini diğer tüm delillerin önünde tutmaları
Toplumsal örf ve adetleri ibadet esaslarının temeli yapmaları
Çözüm Açıklaması
Hanefi fıkhının en özgün yanlarından biri bilgi teorisidir (epistemoloji). Eğer bir emir Kur'an'daki kesin bir ayetle (kati) sabitse 'farz' olur; ancak haber-i vahid (tek koldan gelen hadis) gibi zanni bir delille sabitse 'vacip' olur. Bu, delilin gücüne göre yapılan hukuki bir derecelendirmedir.