Dede Korkut Hikâyeleri'nden 'Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi' ile Homeros'un Odysseia destanındaki 'Polyphemos' bölümü arasındaki benzerlikler ve farklar tabloda verilmiştir. Metinlerarası bir değerlendirme yapıldığında, Dede Korkut Hikâyeleri'nin 'milli ve özgün' olmasını sağlayan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
| Karşılaştırma Alanı | Odysseia (Yunan) | Dede Korkut (Türk) |
|---|---|---|
| Düşman Karakter | Kiklop (Polyphemos) | Tepegöz |
| Zayıf Nokta | Tek Göz | Tek Göz |
| Kültürel Bağlam | Denizci/Mitolojik | Göçebe/Bozkır Yaşamı (Oba) |
Şıklar
Sadece tek bir dev figürüne yer vermesi.
Olayın geçtiği coğrafyanın Anadolu dışı olması.
Olay örgüsünün bir kahramanlık hikâyesi üzerine kurulması.
Evrensel bir motifi (dev ile savaş) kendi kültürel değerleri, aile yapısı ve diliyle yoğurması.
Tepegöz'ün yenilmez bir karakter olarak tasvir edilmesi.
Çözüm Açıklaması
Dede Korkut Hikâyeleri, dünya edebiyatındaki ortak motifleri (tek gözlü dev vb.) kullansa da bu motifleri Türk töresi, aile bağları, 'alp' tipi kahramanlık ve Eski Anadolu Türkçesi ile yeniden yorumladığı için 'milli' bir kimlik kazanır. Soru kökündeki 'özgünlük' bu kültürel senteze dayanmaktadır.