Bir ekosistemin 'Dirençliliği' (Resilience), bir bozulma sonrası eski dengesine dönebilme kapasitesini ifade eder. Ancak bazı durumlarda ekosistemler 'Eşik Değeri'ni (Tip\ping Point) aşarak geri dönüşü olmayan yeni bir duruma evrilirler. Aral Gölü'nün kuruması bu durumun en dramatik örneğidir. Aral Gölü Havzası'nda sürdürülebilirliğin yitirilmesine neden olan temel stratejik hata aşağıdakilerden hangisidir?
Şıklar
Göl çevresindeki endüstriyel tesislerin su soğutma sistemlerinde göl suyunu aşırı kullanması.
Havzadaki yeraltı sularının derin sondajlarla çekilerek hidrojeolojik dengenin bozulması.
Gölü besleyen Amu Derya ve Siri Derya nehirlerinin sularının, kurak bölgelerde pamuk monokültürü için aşırı ve verimsiz şekilde yönlendirilmesi.
Bölgedeki tektonik hareketlerin göl tabanında çatlaklar oluşturarak suyun derinlere sızmasına neden olması.
Küresel ısınma nedeniyle buharlaşma hızının, nehirlerin yıllık debisinin on katına çıkması.
Çözüm Açıklaması
Aral Gölü faciası, yanlış su yönetimi ve planlama hatasının bir sonucudur. Sovyetler döneminde nehirlerin yönü değiştirilerek çöl ortasında pamuk üretilmeye çalışılmış, göle giden su kesilince dünyanın dördüncü büyük gölü bir tuz çölüne dönüşmüştür.
Video Çözüm
AI ile video çözüm oluştur
İnteraktif Çözüm
Adım adım, sesli ve animasyonlu çözüm. Quiz ile kendini test et!